Emekli maaşları ülkenin gündeminde… Konuyla ilgili iktidarın ve muhalefetin yaklaşımı biliyoruz… Ben, Ak Parti seçmeni olan emeklilerin ne düşündüğünü merak ettim ve konuyla ilgili bir saha araştırması yaptım. Yaşları 45 ile 75 arasında değişen kadın ve erkek Ak Partili seçmenlerle konuştum… Sorduğum sorular;
- Son zamdan sonra ne düşünüyorsunuz?
- Önümüzdeki seçimde Ak Parti’ye oy verecek misiniz?
- Vermeyecekseniz hangi partiye oy verirsiniz?
- Neden?
Sohbet ettiğim kişilerden birkaçının kısa söyleşisini sizlerle paylaşacağım. Öncesinde genel bir değerlendirme yapmak istiyorum.
Araştırmam esnasında beni en çok şaşırtan hususu paylaşmak istiyorum. Konuştuğum seçmenler arasında radikal ve esnek Ak Partili kişiler vardı. Üniversite mezunu ve dindar hayat tarzı olmayanlar vardı. Herkese hitap edebilmek ve genel sorunu anlayabilmek için özellikle bu şekilde bir örneklem seçtim. Gerek emekli zammına tepki olarak gerek başka hususlara tepki olarak “Ak Parti’ye oy vermeyeceğim” diyenlerin yüzde yüzü “kesinlikle CHP’ye oy vermeyeceklerini” ifade etti. Nedenini sorduğumda “Dine uzak bir parti olduğunu” söylediler. “CHP Parti Meclisi’nde başörtülü kadınlar var ve önümüzdeki seçimde başörtülü adayların da olacağını açıkladı Özgür Özel…” dedim. “ Samimiyetlerine inanmadıklarını” ifade ettiler.
Bununla birlikte, yıllardır oy verdikleri partiye kızgınlıkları veya kırgınlıkları sebebiyle bir “küsme” hâli var. Bu sebeple hiçbir siyasi partiye oy vermeyi de düşünmüyorlar. Önümüzdeki seçimde partileri bekleyen başlıklar şöyle olacak:
- Ak Parti: Kendini hayal kırıklığına uğramış hisseden seçmenini ikna edebilecek mi?
- CHP: Sağ seçmenin dinle ilgili kaygısını giderebilecek mi?
- Saadet Partisi, Gelecek Partisi, DEVA Partisi ve Yeniden Refah Partisi: Ak Parti’den kopan seçmeni kazanabilecek mi?
Şunu önemle belirtmek isterim, önümüzdeki seçimde oy vermeyeceğini ifade eden sadece emekliler değil. Nasıl ifade etsem bu küs hareketi veya belirli bir gruba ait bir durum değil. Konuşurken veya dinlerken hissettiğim duygu hayal kırıklığı ve geleceğe dair umutsuzluk oldu. İnsanları bu duruma getiren de siyasetçilerimiz.
Siyasi partiler, kararsızları kazanma üzerine kurdukları stratejilerini oy vermeyecekler üzerine de kuracak gibi görünüyor. Vatandaşın güvenini kazanabilmek önümüzdeki seçimlerde en önemli gündemi olacak.
Şimdi Ak Partili emekli seçmen ne düşünüyor, bakalım.
F.K. – Kadın, 73 yaşında
“Emekli zamları tabii ki az ama abartılacak bir durum da yok. Gerçekten geçinemeyecek durumda emekli olduğunu düşünmüyorum. Varsa, ben maaşımı vermeye hazırım. Üstelik erken yaşta emekli olanlar var; bunları erken emekli eden önceki hükümetler. Recep Tayyip Erdoğan depremde yıkılan binaları yapıyor, çalışıyor. Ben emekli maaşlarının da yavaş yavaş düzeleceğini umuyorum.
Ne kadar az zam yaparsa yapsın, ölene kadar AK Parti’ye oy vereceğim. Başka partiye asla vermem. Oy verecek doğru dürüst parti mi var?”
H.Ç. – Kadın, 76 yaşında
“Emekli maaşıyla geçinmek çok zor. Hem emekliye verilen zamdan hem de işsizlikten dolayı kızgınım. Çocuğum üniversite mezunu ama bir işe giremedi. Hep kendi adamlarını alıyorlar, adam kayırmacılık yapıyorlar. Geçtiğimiz seçime kadar AK Parti’ye oy vermiştim. Son seçimlerde oy kullanmadım, bundan sonra da oy vermem.
Başka partiye de oy vermem. Artık oy kullanmayacağım.”
Ö.B. – Erkek, 65 yaşında
“Ben Türkiye’den emekliyim ve kiraya verdiğim bir evim var. AK Parti’ye, emekli zamları ve ev sahiplerini mağdur eden kanun nedeniyle kızgınım. Madem zorlanacaklardı, neden EYT’lileri emekli yaptılar? Ev sahibi–kiracı olayları yüzünden insanlar birbirini öldürüyor. Neden düzenlemeyi ev sahiplerini mağdur edecek şekilde yaptılar? Bu sebeplerle son seçimde oy vermedim. Bundan sonra verir miyim bilmiyorum ama CHP hariç diğer partilere oy verebilirim.”
A.O. – Kadın, 49 yaşında
“Ben 30 bin lira civarında emekli maaşı alıyorum. EYT’den faydalandım. Fakat keşke bize emekli maaşı vermeselerdi de ekonomi bu kadar kötü olmasaydı, emekli maaşları da bu kadar düşük kalmasaydı. Benim kira gelirim var, geçinebiliyorum şükür; ama 20 bin lira emekli maaşı alıp geçinmeye çalışan insanlar var ve mağdurlar. Çok üzülüyorum.
Bir süredir AK Parti’ye oy vermiyorum çünkü kızgınım. Ekonomi kötü ama bununla birlikte ahlak da çok kötü… Eskiden faşistlerin bile bir ahlakı olurdu; şimdi her kesimde ahlaksızlık var. AK Parti iktidarında çocuklarımızı ahlaklı yetiştirmekte zorlanıyoruz.
AK Parti’ye oy vermem. CHP dışındaki partilere oy verebilirim.”
L.Ç. – Erkek, 48 yaşında
“Ben EYT’den emekli oldum. Maaşlar düşük olmakla birlikte bize çok haksızlık yapıldı. Primim yüksek ödendi, gün sayım da fazlaydı. Maaşlarımızı bizden daha az prim ödeyenlerle eşitleyerek düşürdüler. Hakkımız yendi ve kızgınım. Önümüzdeki seçimde AK Parti’ye oy vermeyeceğim.
CHP dışında güvenebileceğim sağ bir parti olursa oy verebilirim. Ama bundan sonra oy kullanmak da istemiyorum.”